Контрагентті БСН бойынша қалай тексеру: қадам-қадаммен

Тауарды кейінге төлеумен жібермес немесе алдын ала төлем жасамас бұрын контрагентті тексеріп алған жөн — бұл бес минут және нөл теңге. Төменде — нені, қандай ресми базалар бойынша тексеру керек және бәрін БСН бойынша бір тегін тексерумен қалай көруге болады.

Бұл не үшін керек

• «Бір күндік фирмаға» алдын ала төлем. Тарату сатысындағы немесе МКК-де сенімсіз деп танылған компания ақшаны қайтара қоймайды — өндіріп алатын ешкім қалмайды.
• ҚҚС есепке жатқызу мәселелері. Жеткізуші жалған кәсіпорын болып шықса, оның шот-фактуралары сіздің есепке жатқызуыңыздан алынады — қосымша есептеулермен және өсімпұлмен бірге.
• Төлемсіз тиеп жіберу. Контрагенттің салық қарызы — оның бос ақшасы тапшы екенінің ерте белгісі: сіздің шотыңыз кезекте бірінші болмайды.

Нені тексеру керек — бес тармақ

Аталғанның бәрі — ашық мемлекеттік деректер. Тексеру үшін БСН (ЖК үшін — ЖСН) жеткілікті, ол шартта және төлемге арналған шотта көрсетіледі.

1. Компания бар және жұмыс істейді. Заңды тұлғалар тізілімі атауды, тіркелген күнді және мәртебені растайды. Мәртебесі «таратылған» болса — әрі қарай тексерудің қажеті жоқ.
2. Сенімсіздер тізімінде жоқ. МКК сенімсіз салық төлеушілердің тізімін жүргізеді, ал жазбада компания тізімге қай санат бойынша енгені көрсетіледі. МКК-нің 2019 жылғы түсіндірмесі бойынша бұған, мысалы, жалған кәсіпорын деп танылғандар, заңды мекенжайында жоқтар, әрекетсіздер, тіркеуі жарамсыз деп танылғандар, сондай-ақ салық берешегі көп салық төлеушілер жатады. Санаттар тізімі Салық кодексінің қолданыстағы редакциясына байланысты, сондықтан санатты және бұйрық күнін жазбаның өзінен қараңыз. Бұл тізімге ілігу елеулі қызыл жалау.
3. Тарату сатысында емес. МКК-нің жеке базасы қызметті тоқтату туралы өтініш берілген-берілмегенін көрсетеді. Мұндай контрагентпен ұзақ шартқа қол қоюдың мәні жоқ.
4. Салық қарызы жоқ. Бюджет алдындағы жүздеген мың теңге қарыз — кассалық қиындық белгісі. Мұндай компаниялардың банк шоттарын салық қызметі бұғаттайды, сізге төлем жай өтпей қалуы мүмкін.
5. ҚҚС бойынша мәртебе. Сізге ҚҚС есепке жатқызу керек болса, жеткізушінің ҚҚС бойынша есепте тұрғанына көз жеткізіңіз — әйтпесе оның «ҚҚС қосылған шот-фактурасы» мәселеден басқа ештеңе бермейді.

Қайда тексеру керек: ресми дереккөздер

Жоғарыдағы әр тармақ өз мемлекеттік ресурсында тексеріледі: заңды тұлғалар тізілімі — data.egov.kz, сенімсіздер, тарату және қарыз — МКК порталының сервистерінде (portal.kgd.gov.kz), ҚҚС есебі — сонда. Бұл тегін, бірақ бес бөлек бет, кейбірі — капчамен, және ешқайсысы ЖК-ні толық қамтымайды.

Бес сайтты аралап жүрмеу үшін біз барлық тексеруді бір тегін құралға жинадық: БСН бойынша контрагентті тексеру. 12 цифрды енгізесіз — мәртебе, сенімсіздік, тарату, теңгемен салық қарызы және ҚҚС мәртебесі бір экранда, дәл сол МКК мен тізілімнің ресми деректері бойынша. Тоқсанына үш тексеру — тегін, тіркелусіз.

Алдын ала төлеммен жұмыс істемеген жөн қызыл жалаулар

• компания МКК-нің кез келген базасы бойынша сенімсіздер тізімінде немесе тарату сатысында;
• салық қарызы тексеруден тексеруге өсіп барады;
• компания бірер ай бұрын тіркелген, ал айналымды «миллиардтан» деп уәде етеді;
• шот пен шарттағы деректемелер әртүрлі немесе БСН тізілімдегі атауға сәйкес келмейді.

Тізілімдер нені көрсетпейді

Сот даулары мен атқарушылық істерді бөлек іздейді. Жоғарғы Соттың ресми сот актілері банкінде (sud.gov.kz/kaz/court-acts) 2009 жылдан 2026 жылға дейінгі заңды күшіне енген шешімдер, қаулылар және үкімдер бар, ал office.sud.kz кабинеті іс материалдарын тек кіргеннен кейін ашады. Кабинетте БСН бойынша ашық іздеуді таппадық, ал сот актілері банкінде мұндай іздеу бар-жоғын тексермедік. Атқарушылық іс жүргізу борышкерлерін БСН бойынша Әділет министрлігінің тізілімінен (aisoip.adilet.gov.kz/debtors) тексеруге болады. Мәміле ірі болса, ол жаққа да көз салған жөн.

12.10.2026 тексерілді. Дереккөздер: «Заңды тұлғалар» МДҚ (data.egov.kz) және ҚР МКК порталының ашық сервистері. Тізілімдер бір тәулікке дейінгі кідіріспен жаңарады; тексеру нәтижесі — анықтамалық ақпарат, кепілдік емес.