2026 жылы ЭШФ: Қазақстанда кім жазуға міндетті

ЭШФ — мемлекеттік ЭШФ АЖ жүйесінде жазылып, ЭЦҚ-мен қол қойылатын электрондық шот-фактура. 2026 жылдан ережелерді жаңа Салық кодексі (207–209-баптар) белгілейді, және ЭШФ жазу міндеті тек ҚҚС төлеушілерге ғана қатысты емес. Кім міндетті, қандай мерзімде және қашан жазбауға болатынын қысқаша талдайық.

Алдымен: ЭШФ — төлемге арналған шот емес

Төлемге арналған шот — жай ғана төлем сұрауы, нысаны еркін және мемлекетке жіберілмейді. ЭШФ — салықтық құжат: ол ҚҚС үшін айналымды тіркейді және МКК жүйесіне кетеді. Бірі екіншісін алмастырмайды: алдымен төлемге шот, тиеп жіберген соң — ЭШФ, егер сіз жазуға міндеттілердің қатарында болсаңыз. Шотты тегін генераторда жинауға болады.

2026 жылы ЭШФ жазуға кім міндетті

• ҚҚС төлеушілер — барлық салық салынатын айналым бойынша, бұл негізгі топ (СК 207-бабының жалпы тәртібі).
• Импортталған тауар сатушылар — ҚҚС төлемейтіндер де, егер тауар әкелінген немесе ДСҰ алып қою тізбесіне кірсе.
• «Виртуалды қоймамен» жұмыс істейтіндер — ЭШФ АЖ осы модулі арқылы өтетін тауарлар бойынша (дәрі-дәрмек пен медбұйымдарды қоса).
• Делдалдар мен экспедиторлар — СК 494–495-баптарында аталған жағдайларда.
• Халықаралық жүк тасымалдаушылар және кеден ісінің қатысушылары.
• Бейрезиденттен қызмет сатып алушылар — өткізу орны Қазақстан болса, ҚҚС төлеуші «бейрезидент үшін» ЭШФ-ні өзі жазады, ҚҚС төленген күннен 5 күнтізбелік күн ішінде.

ЭШФ қашан жазбауға болады

• жеке тұлғаға жеке мұқтажы үшін сату, егер есеп айырысу ККМ чегімен, POS-терминал арқылы төлеммен немесе арнайы қосымша чегімен расталса — бөлшек сауда мен оңайлатылған режим үшін басты босату;
• СК 491-бабындағы жекелеген жағдайлар;
• ҚҚС төлемейтін болсаңыз және жоғарыдағы тізімнің бірде-бір тармағы сізге қатысты болмаса — міндет мүлде жоқ, төлемге шот пен акт жеткілікті.

Мерзімдер

Стандартты терезе — айналым күнінен кейінгі 15-ші күнтізбелік күнге дейін. Жекелеген операциялардың өз мерзімдері бар (ай қорытындысы, экспорт — СК 493-бабы), бейрезидент үшін ЭШФ — ҚҚС төлеуден 5 күн. Кешіктіру — әкімшілік айыппұл.

2026 жылдан не өзгерді

• жаңа № 214-VIII Салық кодексі қолданыста — 2017 жылғы кодекстің баптары енді негіз емес;
• жалпы режимде ҚҚС — 16%, есепке тұру шегі — 10 000 АЕК (43,25 млн ₸);
• міндеттілер шеңбері импорт, виртуалды қойма және делдалдық схемалар есебінен кеңейді — «мен ҚҚС төлемеймін» деген мәртебенің өзі ЭШФ-ден босатпайды.

Қалай жазу керек

Классикалық жол — ЭШФ АЖ кабинеті (esf.gov.kz): ЭЦҚ-мен кіру, өрістерді қолмен толтыру. invoices.kz-те ЭШФ қойылған шоттан жасалады: деректемелер, тауарлар мен сомалар өзі қойылады, қол қою — сол ЭЦҚ-мен, мәртебесі кабинетте көрінеді.

12.10.2026 тексерілді. Негіз: ҚР Салық кодексі 18.07.2025 № 214-VIII, 207–209, 491–495-баптар (01.01.2026 бастап). Баптардағы тізбелер ұзақ және түзетіліп тұрады — өз жағдайыңыз үшін қолданыстағы редакциямен немесе салық кеңесшісімен салыстырыңыз. Бұл шолу, кеңес емес.